Biodiversiteit op de gevel: welke insecten profiteren van een groene gevel?

Een groene gevel doet meer dan een gebouw een natuurlijke uitstraling geven. De beplanting kan ook voedsel, beschutting en leefruimte bieden aan insecten en andere kleine organismen.

Maar welke insecten profiteren daar eigenlijk van? En maakt iedere groene gevel automatisch een verschil voor de biodiversiteit?

Het antwoord is: vooral de inrichting van de gevel bepaalt de ecologische waarde.

Een groene gevel als leefomgeving

In stedelijke gebieden is ruimte voor natuur schaars. Gebouwen, bestrating en infrastructuur nemen veel ruimte in beslag. Een groene gevel kan daarom een extra leefplek vormen binnen de stad.

Onderzoek van de University of Reading en de Royal Horticultural Society laat zien dat groene gevels meer ongewervelden ondersteunen dan kale muren. Daarbij spelen onder andere de hoeveelheid, diepte en variatie van de vegetatie een belangrijke rol.

Een groene gevel kan daarmee een kleine, maar waardevolle schakel worden binnen het stedelijke ecosysteem.

Welke insecten profiteren?

Verschillende groepen kunnen gebruikmaken van een groene gevel.

Bijen en zweefvliegen profiteren van bloeiende planten die nectar en stuifmeel leveren. Door planten met verschillende bloeiperioden te combineren, kan gedurende een langere periode voedsel beschikbaar zijn.

Lieveheersbeestjes en andere roofinsecten vinden er bijvoorbeeld bladluizen en andere kleine prooien. Zo ontstaat een klein voedselweb waarin verschillende soorten van elkaar afhankelijk zijn.

Vlinders hebben niet alleen nectar nodig. Voor hun rupsen zijn specifieke waardplanten belangrijk. Een biodiverse gevel vraagt daarom om meer dan alleen planten die aantrekkelijk bloeien.

Daarnaast kunnen allerlei kevers, spinnen en andere kleine geleedpotigen gebruikmaken van de vegetatie als voedselbron of schuilplek.

Meer groen betekent niet automatisch meer biodiversiteit

Een belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat een groene gevel niet automatisch een biodiverse gevel is.

De hoeveelheid vegetatie en de variatie in plantensoorten maken verschil. In het onderzoek van Salisbury et al. bleek bijvoorbeeld dat een grotere vegetatiediepte en bedekking samenhingen met meer ongewervelden. Ook de combinatie van plantensoorten had invloed.

De keuze voor beplanting is dus niet alleen bepalend voor de uitstraling van een gevel, maar ook voor de soorten die ervan kunnen profiteren.

Biodiversiteit begint bij het ontwerp.

Ook kleine groene plekken tellen mee

Dat principe geldt niet alleen voor grote groene gevels.

Nederlands onderzoek van de Universiteit van Amsterdam en Universiteit Leiden naar 65 kleine geveltuinen in Amsterdam en Den Haag laat zien dat zelfs beperkte groene ruimtes waardevol kunnen zijn. De onderzoekers vonden 154 insectensoorten en concludeerden dat vooral de vegetatiedichtheid een belangrijke voorspeller was van insectensoortenrijkdom en -diversiteit.

Dit biedt interessante mogelijkheden voor stedelijke ontwikkeling. Niet iedere groene oplossing hoeft groot te zijn om bij te dragen aan een groenere omgeving.

Wanneer groene gevels, daken, bomen, parken en geveltuinen elkaar aanvullen, kunnen ze samen onderdeel worden van een groter netwerk van stedelijk groen.

Hoe ontwerp je een biodiverse groene gevel?

Wil je met een groene gevel ook bijdragen aan biodiversiteit? Kijk dan verder dan alleen de uitstraling.

Een aantal aandachtspunten:

Variatie: combineer verschillende plantensoorten.
Bloei: kies planten die op verschillende momenten bloeien.
Vegetatiedichtheid: een vollere gevel biedt meer leefruimte.
Structuur: verschillende plantvormen zorgen voor meer variatie.
Waardplanten: denk ook aan planten die belangrijk zijn voor rupsen en andere insecten.
Omgeving: sluit waar mogelijk aan op bestaand stedelijk groen.

Ook het beheer speelt een rol. Een biodiverse gevel vraagt om een andere benadering dan een gevel die uitsluitend als decoratief element wordt gezien.

Van groene gevel naar groene infrastructuur

Een groene gevel staat nooit helemaal op zichzelf.

De ecologische waarde wordt groter wanneer verschillende groene elementen met elkaar verbonden zijn. Een gevel kan bijvoorbeeld aansluiten op een groene binnenruimte, een groen dak of bomen en beplanting in de openbare ruimte.

Voor architecten, ontwikkelaars en vastgoedeigenaren betekent dit dat biodiversiteit al in de ontwerpfase kan worden meegenomen.

Niet als losse toevoeging achteraf, maar als onderdeel van het gebouw en zijn omgeving.

Groen dat meer doet voor een gebouw

Een groene gevel kan bijdragen aan uitstraling, comfort en klimaatadaptatie. Met de juiste plantkeuze kan daar ook biodiversiteit aan worden toegevoegd.

Een groene gevel is daarmee meer dan een mooie muur. Het kan een kleine, levende schakel worden in de stedelijke natuur.

Juist door bij het ontwerp bewust rekening te houden met plantdiversiteit, bloei en vegetatiedichtheid, kunnen gebouwen een actieve bijdrage leveren aan een groenere en meer biodiverse stad.

Maak van jouw pand een toekomstbestendige werkplek met slimme groene oplossingen. Ontdek wat groen kan betekenen voor jouw organisatie! Neem contact met ons op voor alle mogelijkheden.